Edebiyat
Edebi Akımlar
Rus Biçimciliği
RUS BİÇİMCİLİĞİNİN TARİHÇESİ Rusya'da edebiyat alanında çalışan araştırmacılar 1917 yılının başlarında, Brik'in girişimiyle Şiirsel Dili Araştırma Topluluğu (O.P.O.İ.A.Z.) çevresinde toplandılar (aralarından bazıları daha önce, dilbilimci Şakmatov'un kurmuş olduğu Moskova Dilbilim Çevresi'nin çalışmalarına katılmışlardı). Geleneksel akademik eleştiriye olduğu kadar basında yazılan çıkan deneme yazarlarının çalışmalarına da karşı çıkan biçimciler, kısa sürede gelecekçi (fütürist) ozanların ilgi ve dostluğunu kazandılar: Başlıca temsilcileri Klebnikov, Mayakovski ve Pasternak olan gelecekçiler (fütüristler) de, o dönemde edebiyat ve şiir incelemelerinde egemen olan felsefi ve estetik öznelciliğe karşı aynı savaşımı sürdürüyorlardı. KURAM Rus biçimciliğinin temel ilkelerinden biri, şiirsel metinlerin çözümlemesinin, dilbilimsel buluşların ışığı altında sürdürülebileceğiydi. Bu temel ilke çevresinde oluşan öbür ülkelerse şunlardı : 1) Edebiyatın özgüllüğünün doğrulanması: Bu özgüllük varlıkların ve dünyanın alışılagelmiş algılaması, alışılagelmiş ve mekanik düden bir sapma olarak tasarlanan sanat işlevi içinde kendini belli eder. Yazınsallık kavramı bu özgüllüğü belirtir ve onu edebiyat biliminin temel nesnesi durumuna getirir; 2) Yazınsal gösterenin özerkliğinin doğrulanması: Şiirsel dil ile gündelik dilin karşılaştırılması (bu, biçimcilerin benimsedikleri tutumda yöntemsel açıdan temel sayılan bir karşılaştırmadır) ve buna bağlı olarak her iki dilin özelliklerinin çözümlenmesi, bilimsel metin incelemesi ilkesinin doğmasına yol açar. Yakubinski bu ilkeyi şöyle belirtmiştir: "Günlük dilden başka dilsel dizgeler düşünülebilir; bu gibi dizgelerde pratik amaç ikinci planda yer alır; o zaman da dilsel oluşturucular özerk bir değer kazanır". Rus biçimcileri bu ilkeler doğrultusunda başta şiir olmak üzere çeşitli metinleri, masalları incelemişlerdir, Jakobson dizelerdeki sesler sorununu ele almış.şiirsel sesler ile duyguları yansıtan sesler arasındaki bağıntıları incelemiş, Tomaşevski şiirdeki ölçü ve ritim konusunu çözümlemiş, Eikhenbaum dizelerin kurucu öğesi olarak gördüğü titremlemeyi irdelemiş, Propp'sa olağanüstü masalların yapısını ortaya koymuştur, öbür temsilcileri arasında Şklovski,Tinyanov ve Vinogradov'un sayılabileceği Rus biçimcilerinin görüşleri, özellikle 1950'lerden sonra metin çözümleme çalışmalarına öncülük etmiştir. .
|
Gönderilen yeni yorum yok
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
|
sizde yazı ekleyebilirsiniz.