Okuma günlükleri, eleştiri günlükleri, Sanatçı günlükleri…

Zaman içinde edebiyat günlüklerinin de alt kolları oluştu. Eleştiri günlükleri,
okuma günlükleri yazılmaya başlandı. Bunun Türkçede yayımlanan son örneği,
Alberto Manguel’in Okuma Günlüğü adlı yapıtıydı. Öte yandan, günlük, modern
romanda da bir imkân olarak belirdi, bir anlatım tekniğine dönüştü. Örneğin,
çağdaş edebiyatın büyük yapıtları Sartre’ın Bulantı’sı, Rilke’nin Malte Laudris
Bridge’nin Notları ya da Martin Walser’in Jocob Von Gunten’ı, günlük biçimiyle
yazılmıştır. Fernando Pessoa’nın başyapıtı Huzursuzluğun Kitabı, niçin okurun
karşısına hep farklı kimliklerle çıkan şairin günlüğü olarak okunmasın? Yalnızca
yazın türleri değil, öteki sanatlar da geride günlük edebiyatı için hatırı
sayılır metinler kalmasını sağlamıştır. Kierkegaard’ın günlüğü, Felsefe
tarihinin en önemli yapıtlarından biri olarak önümüzde duruyor. Marcel’in
günlüğü ve Camus’nun Defterler’i de hem günlük edebiyatı hem de felsefe tarihi
için önemli metinler. Rousseau’nun İtiraflar’ı ise olsa olsa günlük türüyle
akraba sayılabilir. Ressamlar bu konuda felsefecilerden daha üretken: Dali’nin,
Delacroix’nın, Klee’nin günlükleri iyi birer sanatçı günlüğü olduğu kadar resim
sanatı üzerine ilginç düşüncelerin gelişmesinde etken olmuşlardır.
Sinemacılardansa Cocteau’nun, Zavattini’nin, Tarkovski’nin günlükleri
unutulmamalı. Özellikle, Türkçeye Zaman Zaman İçinde adıyla çevrilen Andrei
Tarkovski’nin günlüğü, sadece sinema tarihi için değil, edebiyat tarihi için de
eşsiz bir eser olarak nitelendirilmeyi hak ediyor.
Batı edebiyatının, günlük türünün kökleşmesini iyi şair ve yazarlara borçlu
olduğunu söylemek, herhalde yanlış olmaz. Victor Hugo’dan Charles Baudelaire’e,
Goethe’den W.B. Yeats’e, Dostoyevski’den Whitman’a kadar birçok soy şairin,
yazarın yolu günlüğe uğramış. Kafka’nın günlüğünü okuduğunuzda, bunu ancak
Kafka’nın yazabileceğini sezersiniz. Marcel Proust, Stendhal, Gombrowicz, Romain
Rolland, Batı’dan ilk akla gelen öbür günlükçüler. Bir de, bizim edebiyatımızda
hiç olmayan, bütün ömrünü günlük yazma işine vermiş Thoreau, Léataud, Anais Nin,
Amiel (tam 174 defter doldurmuştur!) gibi isimler var ki, onlara yalnızca saygı
duyulur!

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (0 Oylama)

Yorum Sayısı: 1 / 1