 Öfkeli Genç Bir Adam: Jean Luc Goddard Nihal Ulusoy Önbayrak* Türkçenin en güzel sıfatlarından biri sanırım “delikanlı”.Genç yaşta insanlar delicesine yaşıyorlar,delicesine düşünüyorlar,delicesine şeyler yapabiliyorlar.Hiçbir baskıya boyun eğmeden,dünyayı değiştirebileceklerine inanıyorlar.68 ruhu da bu “delikanlılığı” yansıtıyor,sonsuz gençliği ve asla kaybedilmeyen heyecanı hatırlatıyor insana. Fransız Yeni Dalga’sının en önemli yönetmenlerinden biri olan Jean Luc Goddard şu an 78 yaşında.Hala heyecanlı,kızgın,deneye ve yeniliğe aç,azimli,ateşli ve hala çalışıyor.Son filmi Vrai faux Paaseport(Doğru Yanlış Pasaport)’u 2006’da gerçekleştirdi;kendisi gençlik yıllarına göre biraz yavaşlamış olsa da duracağa da pek benzemiyor.Öncülerinden biri olduğu 68 ruhuna ihanet etmeden hala gepegenç ayakta… Siyah çerçeveli o gözlükleri ile ilk bakışta hemen fark edilen bu minyon Fransız,sinema ile 50’lerin başında Sorbonne’da etnoloji okurken tanıştı.Diğer heyecanlı sinema aşıkları Truffaut,Rivette ve Rohmer ile Henry Langlois’nın Paris Sinematekine takılmaya başlayıp,harçlıklarını ve okul için harcayacağı zamanını çekmeye çalıştıkları kısa filmlerle “heba etmeye” başlayınca,Burjuva anne babası parasını kesiverdi Goddard’ın.Ama ne gam,Paris cafelerinde ve sinematikte vakit geçirmek için paraya çok da ihtiyacı yoktu genç yönetmenin.Efsanenin başlangıcı 1952 yılı,yukarıda saydığımız tüm bu genç adamlar Andre Bazin’in Cahier du Cinema’sında film eleştirileri yapmaya başlarlar.”Yönetmen filmin tanrısıdır.”diyerek yola koyulurlar.Kendi filmlerini çekerek “tanrılaşmaya”,sinemayı ve hatta dünyayı değiştirmeye karar verirler. Mayıs 1960’dan sonra artık sinemada hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır.Filmde elinde bir silahla serseri bir kıza aşık çiçeği burnunda Jean Paul Nelmondo,küçük tiyatrolarda başladığı kariyerine uluslar arası yön verecek,A Bout de Souffle ise hem Avrupa hem de Amerika’da büyük bir ticari ve eleştirel başarı kazanarak tarihe geçecektir.Sinemanın o tarihe kadar alışık olmadığı çerçeveleme ve uzun planlar her montaj bir yalandır.” Diyen Goddard’ın hayal dünyasını gerçeğe dönüştürürken,Paris sokaklarını ve New Herald Tribune’ü tüm dünyada şöhrete kavuşturmuştur. Büyük bir hayranı olduğu Nicolas Ray’in Rebel Without Cause(Asi Gençlik)’indeki James Dean gibi aksi,Johnny Guitar’ındaki Sterling Hayden gibi yalnız ama kararlı Goddard;bir burjuva olarak başladığı hayatında Marksizm’e ve sosyalist görüşe her zaman bağlı kaldı.Proleterya için,ezilen tüm halklar için sinema sanatını kullanmaya çalıştı.1963 yılında çektiği Le Petit Soldat(Küçük Asker) ile Fransa’nın Cezayir politikasına ve Cezayir Savaşı’na eleştirel bir bakış getiren Goddard,1967 yılında bu sefer Vietnam Savaşı’nı protesto etmek için gerçekleştirilen bir ortak film olan Loin Du Vietnam’da çekimler yaptı.1970’de ise Lübnan’da Filistin Özgürlük Hareketi’ni anlatan Until Victory(Zafere Kadar) için çalışıyordu.Gerçeği sanatın estetiği içinde vermeye çalışarak Beethoven’in,Joyce’un,Renoir’ın sinemadaki ardılı oldu.Sinema sanatında yönetmen olarak bir öncüyken,bir film teorisyeni olarak sezarın hakkını sezara vermeyi ihmal etmedi.Auteurler politikası içinde sinemayı bir eğlence aracı olarak göre Hollywood’a karşı,sinemaya kendilerinden bir şeyler katan,sinemayı yücelten Hollywood yönetmenlerine hak ettikleri payeyi verdi.Hitchock,Hawks ve Ray;Goddard ve Yeni Dalgacı arkadaşları sayesinde tekrar canlanıp saygı gördüler. Pop-Art’ı ve 68 ruhunu yansıtırken Hollywood’u da referans alabilen bu çok yönlü yönetmen,”Sinema dünyanın en güzel yalan dolanıdır.”diyerek dünyanın gerçekleri üzerine kurduğu ve hayatını adadığı sinemayı aynı zamanda bir eğlence,bir oyun olarak tanımlar.Zaten gençlik de bu değil midir,hayatın gerçeklerini fazlasıyla ciddiye alırken aynı zamanda bir oyunmuşçasına coşku ile yaşamak?Goddard kendi oyununda başarılı olabilen az sayıda insandan biri oldu. *Yrd.Doç.Dr. Bahçeşehir Üniversitesiİletişim Fakültesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi
|
(0 Oylama)
Düşüncenin Şiiri
